Choć wiele osób kojarzy pracę tłumacza z mozolnym przekładem książek i artykułów, to w praktyce ma ona różne oblicza. Najbardziej doświadczeni tłumacze wykorzystują swoje umiejętności, oferując tłumaczenia ustne. Wymagają one od tłumacza szczególnych cech osobowości i przede wszystkim umiejętności pracy pod presją czasu. Zobacz, jak wygląda tłumaczenie ustne.
Czym jest tłumaczenie ustne?
Tłumacz ustny pracuje na tekście mówionym – dokonuje przekładu w czasie rzeczywistym. Mimo że najczęściej stosowany podział tłumaczeń dzieli je na pisemne i właśnie ustne, to również ustne można podzielić, biorąc pod uwagę sposób dokonywania przekładu. W ten sposób wyróżnia się dwa rodzaje tłumaczeń – tłumaczenie konsekutywne i symultaniczne. Jeżeli wcześniej nie słyszałeś o tym rozróżnieniu, poznaj różnice między tłumaczeniami konsekutywnymi a symultanicznymi.
W przypadku tłumaczeń konsekutywnych tłumacz wysłuchuje całej wypowiedzi, a następnie dokonuje jej przekładu. Takie tłumaczenia ustne najczęściej mają miejsce na konferencjach czy sympozjach. Z pomocy tłumaczy konsekutywnych często korzystają również przedsiębiorcy, którzy zamierzają nawiązać współpracę z zagranicznymi podmiotami.
Tłumaczenia symultaniczne odbywają się z kolei w tym samym czasie, w którym wypowiada się mówca. Aby nie zakłócać przekazu, w przypadku tych tłumaczeń konieczne jest zastosowanie specjalnego sprzętu – rozmówcy korzystają ze słuchawek, by móc odsłuchać tłumaczenia. Ten rodzaj tłumaczeń ma zastosowanie m.in. w przypadku wystąpień polityków.
Kim jest tłumacz ustny?
Tłumacz ustny specjalizuje się w przekładach ustnych – pracuje na wypowiedziach. Nie każdy tłumacz ma wystarczające predyspozycje, by podjąć się pracy w tym charakterze. Głównym powodem jest duży stopień skomplikowania takich przekładów. Poza doskonałą znajomością języka obcego, od tłumaczy oczekuje się również innych umiejętności i posiadania określonych cech osobowości.
Jak już wspomnieliśmy, wyróżnia się tłumaczy konsekutywnych i symultanicznych. Kto to jest tłumacz konsekutywny, a kto to jest tłumacz symultaniczny? Mimo że każdy z nich tłumaczy wypowiedzi mówców, to w praktyce trudniejsze zadanie ma tłumacz symultaniczny – wymagania w stosunku do jego pracy są większe, gdyż tłumaczy on w tym samym czasie, w którym wypowiada się mówca. Z tego względu na pracę w charakterze tłumacza symultanicznego najczęściej decydują się wyłącznie najbardziej doświadczeni translatorzy.
Jak wygląda cennik tłumacza ustnego? Umowa na tłumaczenie ustne może obejmować różne uzgodnienia. Ostateczna cena zależy od kilku czynników – rodzaju tłumaczenia ustnego, języka, z jakiego będzie przekładał tłumacz i wreszcie długości trwania konferencji czy spotkania, w którym tłumacz będzie brał udział.
Jakie umiejętności powinien mieć tłumacz ustny?
Od każdego tłumacza ustnego oczekuje się więcej niż od tłumacza przekładającego powieści czy artykuły. W tym przypadku doskonała znajomość języka to za mało – by dostarczyć przekład wysokiej jakości, tłumacz musi wykazać się doskonałą pamięcią krótkotrwałą. Znaczenie ma także podzielność uwagi – tłumaczenie nie zawsze odbywa się w komfortowych warunkach.
Nienaganna dykcja
Zarówno tłumacz symultaniczny, jak i tłumacz konsekutywny musi mieć nienaganną dykcję. Tłumaczenie ustne często bywa chaotyczne – mówca może używać skrótów lub urwać wątek. Mimo niesprzyjających warunków pracy tłumacz ustny nie może utrudniać zrozumienia przekazu, niewyraźnie wymawiając poszczególne słowa czy zdania.
Dobra pamięć krótkotrwała i podzielność uwagi
Tłumacz, który wykonuje tłumaczenie ustne, musi mieć doskonałą pamięć krótkotrwałą. Ta umiejętność pożądana jest przede wszystkim u tłumaczy konsekutywnych, gdyż to właśnie oni tłumaczą często nawet kilkuminutowe wypowiedzi. Konieczna jest też umiejętność podzielenia uwagi – w niektórych spotkaniach może brać udział więcej osób, a wówczas dochodzi tłumaczenie wypowiedzi każdej osoby.